عبد الحي الكتاني ( مترجم : عليرضا ذكاوتى قراگزلو )
66
نظام الحكومة النبوة المسمى التراتيب الادارية ( نظام ادارى مسلمانان در صدر اسلام ) ( فارسي )
( 1 ) امير الحاج نخستين كسى كه اقامه حج كرد ، عتاب بن اسيد است در سال هشتم ، سپس ابو بكر در سال نهم ، سپس خود پيغمبر ( ص ) در سال دهم با يكصد و بيست هزار نفر . در نور النبراس آمده است : معاذ بن جبل با عتاب بن اسيد همراه بود به جهت آموختن فقه و سنت ، و عتاب در آن موقع نزديك بيست سال داشت و روز فتح مكه مسلمان شده بود . بعضى گفتهاند : پيغمبر ( ص ) پس از مراجعت از طائف ، وى را بر مكه گماشت و ابو بكر نيز وى را ابقا كرد و عتاب در روز مرگ ابو بكر درگذشت ، در حالى كه بيست و چندساله بود . در امارت حج عتاب ، مشركان به رسم خود حج گزاردند . ( 2 ) در الموطأ از هشام بن عروة از پدرش كه متولى شتران قربانى پيغمبر ( ص ) در حج بود ، نقل شده كه از حضرت پرسيدم : با شترى كه از پاى درآيد چه كار كنم ؟ حضرت فرمود : نحرش كن و گردنبندش را در خونش بينداز و بگذار هر كس هر قدر خواست از گوشتش بخورد . در السنن نسائى همين روايت از ناحيه خزاعى نقل شده است . ( 3 ) حجابت و سدانت كعبه عمارت يا سدانت كعبه را عثمان بن ابى طلحه و شيبة بن عثمان بر عهده داشتند و پيغمبر ( ص ) روز دوم فتح ، كليد را به آنها داد ، در حالى كه عباس و على ( ع ) آن را طلب مىكردند . حضرت به عثمان و شيبه فرمود : « اين ارث كهنه هميشه براى شما خواهد بود و جز ظالم آن را از شما نخواهد گرفت » . سپس افزود : اى عثمان ، خداوند شما را بر خانه خود امين دانسته ، پس طبق عرف از آنچه به شما از اين خانه مىرسد ، بخوريد . محب طبرى در باب بيست و هشتم كتاب القرى گويد : چه بسا جاهلان به اين سخن متمسك شده ، گرفتن اجرت براى دخول كعبه را جايز بشمارند ، حال آنكه اين از زشتترين بدعتهاست و اگر روايت بالا صحيح باشد ، مراد سهمى است كه از بيت المال بابت خدمت به كعبه مىگيرند . زرقانى گويد : آنها در موسمى كه كعبه معمولا بايد باز باشد ، نبايد آن را ببندند كه براى گشودنش اجرتى بگيرند . حطاب گويد : ستاندن كليد كعبه از آنها حرام است ، نه جلوگيرى از بىحرمت كردن خانه كعبه و بىادبى ؛ كه اين جلوگيرى ، واجب است و اينكه آنان صاحب اختيار مطلق در بيت الله باشند ، حرف جاهلان است و هيچ مسلمانى بدان معتقد نيست .